Küresel metal piyasalarında günün dikkat çeken olayı, demir cevherinin son iki yılın en alt seviyesine inmesi oldu. Dünyanın en büyük alıcısı olan Çin’de talebin zayıf kalacağına dair endişeler, fiyatları aşağıya çekerken, sanayi metallerinin hepsinde aynı eğilim gözlemlenmiyor. 27 Ekim Salı sabahı Asya işlemlerinde bakır ve nikel değer kazanırken, alüminyum ve çinko değer kaybediyor.
Demir cevherindeki çelik üretimi baskısı
Demir cevherindeki düşüşün nedeni, Çinli çelik üreticilerinin düşük kârlılığı ve sınırlı hammadde alımları olarak öne çıkıyor. İnşaat sektöründeki duraklama, çelik siparişlerini olumsuz etkilerken, üreticiler cevher alımlarını büyük oranda mevcut üretim ihtiyaçlarıyla sınırlamakta. Bu durum, fiyatlardaki düşüşe rağmen güçlü bir stok yenileme talebinin oluşmasını engelliyor.
Çin’de ortalama günlük sıcak metal üretimi, 22 Ekim itibarıyla haftalık yüzde 0,5 azalarak 2,32 milyon tona geriledi. Mart ayından bu yana en düşük seviyeye inen üretim, yüksek fırınlarda kullanılan cevhere yönelik talebin zayıfladığını göstermekte. Ülkenin ocak-eylül dönemindeki ham çelik üretimi de yıllık yüzde 2,9 düşüşle 724,77 milyon ton olarak kaydedildi.
İthalatın üretimle aynı yönde hareket etmemesi ise stok baskısını artırmakta. Çin’in demir cevheri ithalatı yılın ilk dokuz ayında yüzde 4,1 artış gösterirken, liman stokları 23 Ekim’de sona eren haftada yıllık yüzde 14 artışla 152,23 milyon tona ulaştı. Böylece ülkeye giren ilave cevherin önemli bir kısmı, üretimde kullanılmak yerine stoklarda birikmekte.
Pekin yönetiminden gelebilecek yeni ekonomik teşviklere dair beklentiler zaman zaman piyasalara destek sağlıyor. Ancak fiyatların kalıcı bir şekilde toparlanması için bu adımların inşaat faaliyetlerine, çelik siparişlerine ve üretici kârlılığına yansıması gerekmekte.
Bakırda Çin’in tedarik ihtiyacı fiyatı desteklemekte
Londra Metal Borsası’nda üç ay vadeli bakır şu anda yüzde 0,15 artışla ton başına 14 bin 359,50 dolardan işlem görmekte. Önceki kapanışını 14 bin 338 dolardan yapan metal sabah işlemlerinde 14 bin 346,50–14 bin 383 dolar aralığında dalgalanıyor.
Çin’de fiziksel metal bulunabilirliğinin kısıtlı kalması fiyatları destekleyen ana unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Ülkede üretimin azalması ve ABD’nin potansiyel ithalat tarifeleri öncesinde sevkiyatların Amerikan pazarına yönelmesiyle birlikte Çinli alıcıların tedarik koşulları zorlaşmakta. İthalat talebine dair göstergelerden Yangshan primindeki artış da bu sıkıntıya işaret ediyor.
Buna karşın yapay zeka bağlantılı teknoloji hisselerinde son zamanlarda yaşanan satışlar talep beklentilerini sınırlamakta. Veri merkezleri ve elektrik altyapısında kullanılan bakır açısından büyük teknoloji firmalarının açıklayacağı mali raporlar ve yatırım harcamalarıyla ilgili bilgiler yakından takip ediliyor.
Alüminyum düşerken nikel yükseliyor
Üç ay vadeli alüminyum TSİ 06.02 itibarıyla yüzde 0,26 değer kaybederek ton başına 3 bin 30 dolardan işlem görmekte. Önceki seansı 3 bin 38 dolardan kapatan metalde fiyatlardaki azalmaya rağmen depo stoklarının düşmesi dikkat çekiyor.
LME depolarındaki alüminyum stokları 26 Ekim’de 1.750 ton azalarak toplamda 234 bin 100 tona geriledi. Stoklardaki bu azalma son bir haftada toplamda 2 bin 325 tona ulaşırken bir ayda ise bu rakam 7 bin 325 tona çıktı. Fiziksel piyasada yaşanan bu azalma arz koşulları açısından izlenen önemli göstergeler arasında yer almakta.
Nikel ise sabah işlemlerinde toparlanma yaşıyor. Üç ay vadeli sözleşme şu anda yüzde 0,68 artarak ton başına 15 bin 630 dolara yükseldi. Bununla birlikte Endonezya’daki üretim artışı nedeniyle oluşan arz fazlası ve borsalarda biriken stoklar yükselişin sürekliliğini tehdit eden unsurlar arasında yer almakta.
Kalay yükselirken çinko düşüyor
Diğer sanayi metallerinde de farklı yönlerde fiyat hareketleri gözlemleniyor. TSİ 06.22 itibarıyla üç ay vadeli kalay yüzde 0,55 artarak ton başına 51 bin 80 dolara çıkarken çinko yüzde %0,42 düşüşle ton başına3 bin807 dolardan işlem görmekte. Kurşun ise yüzde %0,05 artışla1.919,dolar seviyesinde bulunuyor.
Metallerdeki farklı yönlü hareketler ortak ekonomik beklentilerin yanı sıra her ürünün kendi arz ve stok koşullarının etkisiyle şekillenmekte. Nikeldeki üretim fazlası belirginleşirken bakırda ülkeler arasındaki dengesiz dağılım ile Çin’deki tedarik ihtiyacı fiyatlara destek olmaktadır.
Metal piyasalarının gündeminde Fed var
Piyasaların yakın zamanda takip edeceği en önemli konulardan biri ABD Merkez Bankası’nın bugün başlayacak olan iki günlük toplantısı olacak. Faiz kararı ise28 Ekim Çarşamba günü TSİ21:00’da açıklanacak.Kararın yanı sıra büyüme ve enflasyona ilişkin mesajlar doların yönü ile sanayi talebi beklentileri üzerinden fiyatlamaları etkileyebilir.
Türkiye açısından metal fiyatlarının üretim maliyetlerine yansıması döviz kuru ile fiziksel teslimat primleriyle birlikte değerlendirilmektedir.Demir cevherindeki düşüş entegre çelik tesisleri açısından maliyet avantajı sağlayabilir; ancak nihai etki enerji maliyetleri diğer girdiler ve ürün satış fiyatlarına da bağlıdır.Bakır alüminyum ve nikel kullanan sektörlerde uluslararası fiyat hareketinin TL cinsinden maliyetlere yansıması kur ve satın alma sözleşmelerine göre değişiklik göstermektedir.